Πρωτομαγιά, μία ανοιξιάτικη γιορτή που όλοι αγαπάμε και που είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αναγέννηση της φύσης! Γνώριζες όμως ότι η συγκεκριμένη γιορτή έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα;

Οι ρίζες της γιορτής

Από την αρχαία Ελλάδα ως το Βυζάντιο, η Πρωτομαγιά πάντα συνοδευόταν από εορταστικές τελετές και έθιμα που γίνονταν με σκοπό να τιμήσουν τη θεά Δήμητρα ή τον Διόνυσο και να εξυμνήσουν τη γονιμότητα των αγρών, την καρποφορία και την άνθιση της φύσης που συμβολίζει το τέλος του χειμώνα και την είσοδο του καλοκαιριού.

Στην αρχαία Ελλάδα, στο πλαίσιο της γιορτής των Θαργηλίων, συνήθιζαν να παίρνουν ένα πράσινο κλαδί και να κρεμούν επάνω του σύκα, ψωμί, φλασκιά με λάδι, κρασί ή μέλι που συμβόλιζαν την υγεία, την καλή τύχη, την καλή σοδειά και την ευφορία.

Τα έθιμα της Ελλάδας

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας συναντάμε ιδιαίτερα πρωτομαγιάτικα έθιμα, όπως για παράδειγμα στην Κέρκυρα, όπου σύμφωνα με το έθιμο του Μαγιόξυλου οι νέοι εργάτες έβγαιναν στους δρόμους τραγουδώντας τον Μάη κρατώντας έναν κορμό κυπαρισσιού τυλιγμένο με κίτρινες μαργαρίτες και ένα στεφάνι με χλωρά κλαδιά.

μαιος

Στην Ήπειρο πάλι, την παραμονή της Πρωτομαγιάς τα παιδιά έβγαιναν στους κήπους χτυπώντας μαγειρικά σκεύη και τραγουδώντας μαγικά ξόρκια, ώστε να φύγουν μακριά τα φίδια.

Σε πολλά νησιά του Αιγαίου τα κορίτσια σηκώνονταν με την αυγή, έπαιρναν μαζί τους λουλούδια που είχαν μαζέψει την παραμονή και πήγαιναν στα πηγάδια να φέρουν το «αμίλητο νερό» (αμίλητο γιατί το κουβαλούσαν χωρίς να μιλούν). Όταν το έφερναν στο σπίτι, όλοι πλένονταν με αυτό.

Τα έθιμα της Κύπρου

Στην Κύπρο ο Μάιος λέγεται και «Μας». Από τα παλιά χρόνια την παραμονή της Πρωτομαγιάς συνήθιζαν να πλέκουν στεφάνια με λουλούδια και να τα κρεμούν στις εξώπορτες των σπιτιών «για να μεν μπει έσσω ο Μας», δηλαδή για να μην μπουν σπίτι οι αρρώστιες. Το στεφάνι αυτό καιγόταν στη φωτιά του Αγίου Ιωάννη στις 24 Ιούνη, περίπου δηλαδή κατά το θερινό ηλιοστάσιο.

Οι αγρότες του νησιού κρεμούσαν τα στεφάνια στις πόρτες επιδιώκοντας να προσελκύσουν τη βλάστηση και την πλούσια καρποφορία στα χωράφια τους.

Στο Ριζοκάρπασσο οι γυναίκες όταν κρεμούσαν το στεφάνι έλεγαν: «Έσσω μου ο Μας τζι’ ο Απρίλλης τζιαι έσσω τους γειτόνους μου οι ψύλλοι», θεωρώντας την πράξη αυτή κοινωνικό καθήκον και ταυτόχρονα ευλογία για το σπίτι τους.

μαιος

Οι νεαρές ανύπαντρες κοπέλες στις αρχές του Μάη πήγαιναν σε ομάδες στους αγρούς, κάθονταν σε κύκλο και τραγουδούσαν τηρώντας το έθιμο του κλήδονα, που τους «αποκάλυπτε» την τύχη τους σχετικά με το πότε θα παντρευτούν και αν θα έχουν καλό ριζικό.

Ένα πάντως είναι σίγουρο: ότι οι πλούσιες παραδόσεις του ελληνισμού της Κύπρου και της Ελλάδας κάνουν την ημέρα της Πρωτομαγιάς πραγματικά ξεχωριστή! Ας τη ζήσουμε, λοιπόν, και εμείς απολαμβάνοντας τη φύση και τις ομορφιές της. Καλή Πρωτομαγιά!